Saturday, March 14, 2026

HAOT META IHA DAISUA

haot meta,iha Daisua, foto : che Arino Lara 82 Habelar Informasaun

haot meta,iha Daisua, foto : che Arino Lara 82
HAOT META = FATUK METAN, tuir Familia neebe hela besik iha areia nee hatete katak Fatuk haot meta feto, nee Lokaliza iha Mota Aisa, Neebe fahe klaran entre sumul no Simpang tiga Nia leet ka pertensia mos iha Aldeia Loti nian, Suku Daisua, Postu Administrativo Same, Municipio Manufahi.
haot meta,iha Daisua, foto : che Arino Lara 82
haot meta,iha Daisua, foto : che Arino Lara 82
Fatin nee tuir Estorio Mito, Neebe haktuir hanesan Estoria lenda katak uluk Liu Fatuk nee, Ro Ida neebe Lao husi Fatin nee, parese sai husi mota Ai Asa Ulun Neebe Mai husi Kablaki halolo mota tun ba, Mak to iha Fatin nee, Rai Naroman tiha, nemak Ro nee Nakfilak tiha ba Fatuk nee.
haot meta,iha Daisua, foto : che Arino Lara 82
haot meta,iha Daisua, foto : che Arino Lara 82
Hare husi Turistiku nian Fatuk metan ka Haot Meta nee nudar sitio Jeoturistiku neebe ho formsaun Fatuk Neebe uniku no estetiku iha Manufahi, Tamba Fatuk modelu nunee iha Manufahi sidauk iha no karik iha maibe sidauk deskobre, nunee haot meta bele dezenvolve sai Fatin Atrativo Natural jeoturistiku nian, hodi Atrai Ema seluk bele ba visita Fatin nee, soke Desafiu Turistiku nian Mak Fatuk nee iha hela mota Ai Asa Ninin.
 
hare husi sikun sensia neebe assesu husi google katak modelu Fatuk ho textur neebe iha Fatuk lolon, dala barak Liu, konese ho Didin Fatuk Natureza ( Diding batu Alam ) ka hanaran ” Rustic Stone wall ” Fatuk ho modelu nunee, hare natural, Forte no estetiku neebe bele uja iha konstrusaun.
Fatuk nee ho forma heksagonal Natural, neebe tuir estoria neebe rekolha katak Fatuk nee forma maizamenus iha tinan 1,6 Millions ( juta ) neebe akontese Tamba Larva KA Tahu murak neebe naben husi foho sulin tun, neebe Mak malirin hodi sai tiha nunee, Fatuk nunee iha Fatin seluk ou nasaun seluk nudar Sitio gelojia Neebe tau ona husi UNESCO hanesan ” Global GeoPark ” neebe sai ona hanesan munumentu natural iha Japaun.
Fatuk nee mos nudar material Tos ( padat ) neebe forma husi Mineral Liu Husi prosessu nutareza kristalizasaun magma, sendimentasaun ou metamorfisme, hare tuir textur ka modelu nee bele mos nudar metamorf hanesan Kuarsit neebe dala barak Ema uza iha konstrusaun nian.

https://youtu.be/4FXiZVvNRoE?si=569NXkami8yYlFZ8

Fatuk nee hatudu mos nudar Columnar Jointing (Kekar Tiang), katak Fatuk nee Mai husi fenomena jeolijio natural neebe Nia forma strutura Fatuk nee hanesan Fatuk hada Neebe rapidu tebes, strutura Fatuk nee forma mos husi lava Vulkaniku nia Manas neebe malirin neneik neebe Kausa Fatuk nee naturalmente forma jeometriku ho sikun lima ou sikun nen neebe ho modelu kuluna.
Fatuk Sira nunee mos ho forma poligonal neebee sempre akontese iha be laran ho kor Malahuk ( abu abu ), ho forma Hada Natural Neebe hetan mudansa no evolusaun husi iklima tempo mais antiga nian ( purba ) hodi Mai.
=========

Tuesday, March 3, 2026

DISKURSU PAM IHA KOMEMORASAUN LORON VETERANOS 03 MARSU 2026 BA DALA IX, IHA LUAK – MANUFAHI

 

3 marsu 2026, loron veteranos, luak manufahi
3 marsu 2026, loron veteranos, luak manufahi ,foto Che Arino Lara 82
iha komemorasaun loron Veterano 3 Marsu 2026 ba dala IX iha Luak – Manufahi, Prezidente Autoridade Municipio Manufahi ( PAMM ) Hatoo Nia diskursus ba Manufahi neebe Nia hahu ho parabeniza ba inan aman no Veterano e Veterano Sira.
3 marsu 2026, loron veteranos, luak manufahi
3 marsu 2026, loron veteranos, luak manufahi ,foto Che Arino Lara 82
Diskursus PAMM hanesan Tuir Mai nee:
parabens ba inan aman Sira, parabens ba veteranos Sira, selebrasaun loron Veterano ba tinan Ida nee Ita selebra ba da IX, signifika hanesan labarik Ida, karik foin aprende atu Lao, ba Manufahi, existensia Veterano Laos foin ba tinan 9, maibe hahu kedas iha tinan 1912, Manufahi iha ona heroi Sira, iha ona Veterano sira, iha ona Mehi atu liberta Rai Ida nee.
Tamba nee ho loron Veterano nian nee, lori Autoridade Municipio Manufahi hakarak hatoo agradese Wain ba Nai no Lou Veterano no veterana Sira, no ba Ema hotu Neebe kontribui ba ukun Rasik an, Ida nee, iha tinan 1999 ba kotuk, neebe nungka kole, nungka sente Baruk atu Servi povo Ida nee.
Sakrefisu Barak, Neebe halo ona, fo ona Vida ba ukun Rasik an Ida nee, kontribui ona, iha luta naruk Ida nee, maibe iha kualquer mumentu, kualquer tempo, governo presija, estado presija imi sempre fo tempo, Tamba imi la hanoin katak imi Nia tempo to ona, atu goza deit, Maibe imi nafatin kontribui hanoin ba dezenvolmentu Rai Ida nee nian, Ida nee Mak vontade Timor oan nian, Ida nee Mak domin aman Sira nian ba Rai Ida nee.
Tamba nee husu ba hotu hotu, funsionario, joventude no Ita hotu, Mak Hola parte ba Rai Ida nee, atu nafatin ba nati tuir hahalok neebe Mak inan aman Veterano Sira hatudu hela Mai ita katak labele Baruk iha Servi, labele Kole iha Servi labele Kole ba povo Ida nee,kontribuisaun hirak nebe halo, labele husu Ema atu selu, selu nee Mai , Furak quando dezenvolmentu Rai Ida nee Lao para povo Ida nee Moris diak.
Obrigado no parabens ba inan aman Veterano Sira, nasaun Ida nee, governo Ida nee, Municipio Ida nee, sei presija nafatin inan aman Veterano Sira.
3 marsu 2026, loron veteranos, luak manufahi
3 marsu 2026, loron veteranos, luak manufahi ,foto Che Arino lara 82
Nunee iha tempo badak Sua.exelensia Premeiru ministeru Kayralala Xanana Gusmao, sei Mai visita hodi hare no ejizi nafatin Ita boot Sira, Nia kontribuisaun, kontribuisaun Ida neebe labele Sura, no labele selu, maibe nafatin husu ba malu, Tamba Husi kontribuisaun hirak nee disejaun neebe Furak dalaruma Municipio Manufahi sei hetan, disejaun Ida ba Camra municipal.
atu hakat ba Camra municipal Laos deit Administrasaun Publiku maibe Unidade no ho Unidade Mak dezenvolmentu nee bele Lao, nunee husu hotu hotu atu tau liman ba malu, la hare ba kor, partidu politik, la hare ba gropu, la hare ba Se deit, Mai tau liman hamutuk ba, hodi dezenvolve Rai Ida nee, hatudu ba governo sentral katak Manufahi Pronto ona atu simu Camra municipal no Pronto atu simu desijaun tomak husi governo sentral hodi, kaer rasik no jere rasik Municipio Manufahi, la interese se deit Mak kaer Rai Ida nee, quando tempo nee to, Ita hotu hamutuk dezenvolve Rai Ida nee sai Municipio Ida Neebe Furak.
3 marsu 2026, loron veteranos, luak manufahi
3 marsu 2026, loron veteranos, luak manufahi ,Foto Che Arino Lara 82
Husu nafatin ba Veterano Sira sei iha Liafuan ruma fo hanoin nafatin Ami no simu Ami, iha imi Nia fuan, tau Ami, nudar imi Nia oan, tau Ami iha imi Nia fuan nudar servidor, iha Rai nee, Se nia tempo to Mai, para Ema seluk Neebe Mak Mai fali, Ida nee mos Tengki halo ba Se deit, Tamba Municipio nee Ita Hotu nian, se Ita halo diak, ba Municipio Ida nee, Ita Nia Jerasaun Sira Mak sei aproveita.
=======
 
3 marsu 2026, loron veteranos, luak manufahi
3 marsu 2026, loron veteranos, luak manufahi ,Foto Che Arino Lara 82